Waarom neem jij in een team altijd de rol van verzorger op je? Waarom vind je het lastig om met autoriteit om te gaan? Zulke vragen hebben vaak een diepere oorsprong dan je denkt. Een genogram helpt om die te ontdekken.
Niet als zweverig instrument, maar als een heel concrete spiegel. Eén die verder kijkt dan jijzelf misschien gewend bent te kijken.
Wat een genogram is en wat het niet is
Een genogram lijkt op een stamboom, maar gaat een laag dieper. Het brengt niet alleen familieleden in kaart, maar ook de relaties daartussen: wie was er hecht, wie was er afstandelijk, waar was er spanning of conflict? Welke gebeurtenissen hebben het gezin gevormd? Welke thema's komen steeds terug?
Wat je dan ziet is geen neutraal overzicht van namen en data. Het is een patroon. En dat patroon vertelt je iets over hoe jij bent geworden wie je bent, en waarom je doet wat je doet, ook nu, in je werk en in je relaties.
Wat je er in de praktijk mee ziet
Wat ik merk als ik een genogram samen met iemand doorloop, is dat er vaak een moment van herkenning is. Soms zelfs van opluchting. "Dus dit is niet zomaar iets van mij." Het heeft een oorsprong. Het heeft context.
Iemand die altijd de bemiddelaar is in een team, blijkt dat thuis ook al te zijn geweest. Iemand die moeite heeft met grenzen stellen, herkent dat patroon plots in twee of drie generaties terug. Dat maakt het niet makkelijker, maar het maakt het wel begrijpelijker. En begrijpen is de eerste stap naar kunnen kiezen.
De verbinding met Transactionele Analyse
In mijn werk gebruik ik het genogram vaak in combinatie met Transactionele Analyse (TA). TA helpt je begrijpen vanuit welke egotoestand je handelt, als kind, als ouder of als volwassene, en hoe die patronen in je vroege jeugd zijn ontstaan.
Een genogram maakt zichtbaar welke dynamieken en overtuigingen je vanuit je familie hebt meegekregen. Gedragingen die ooit helpend waren om je veilig te houden, maar die je nu misschien in de weg staan. Samen geven ze een completer beeld: niet alleen wat je doet, maar ook waar het vandaan komt.
Wat je er concreet mee kunt
In een coachtraject gebruik ik een genogram als uitgangspunt voor verdieping. We kijken samen welke rol jij innam in je gezin van herkomst. Was je de verantwoordelijke, de rebel, de stille? En herken je diezelfde rol in hoe je nu functioneert in teams of relaties?
Die herkenning alleen al geeft ruimte. Ruimte om los te komen van patronen die niet meer bij je passen, en om bewust een andere keuze te maken. Niet omdat het verleden anders wordt, maar omdat jij er vrijer mee om kunt gaan.
Meer vrijheid door inzicht
Een genogram geeft je zicht op je verleden, zodat je met meer vrijheid naar je toekomst kunt kijken. Het laat zien welke patronen jou gevormd hebben, én welke je mag loslaten.
Wil je zelf ervaren wat een genogram je kan opleveren? Ik ga graag met je in gesprek.
